WHİTMAN, SİDNEY

ANASAYFA

WHİTMAN, SİDNEY; Turkish Memories, Londra, 1914.

Yazar New York Herald gazetesinin muhabiri.

Yazara göre Ermeni olaylarının nedeni dini bağnazlık değil. (s. 11) Ermeni sorununu Ruslar beslediler; İngiltere’de de konformist olmayan unsurlar teşvik ettiler. Yazar Ermeni konusunda Türklerin görüşüne de yer vermek istiyor; pek bir şey bulamıyor. Sultanın tercümanı kendisine “Dostum biz suskun (taciturne) bir milletiz! Kendimizi savunmayı bilmiyoruz!” diyor. (s. 15) Bu arada (26 Ağustos 1896) banka baskını patlıyor. Ermeni Patriği Osmanyan Efendi Ermeni teröristlerini takbih etti. O sırada yüksek bürokrasinin % 20’si Ermeni. (s. 19) Sonra Ermeniler arasında terör oldu; en zengin Ermeniler bile paniğe kapıldılar. Pera civarında bir evde çok miktarda silah bulundu. Rusların verdiği söyleniyor. (s. 24)

Sultan Herald’daki yazılarını okuyor; yansızlığını beğeniyor; kabul edeceğini söylüyor. (Bunu Ahmet Mithat Efendi bildiriyor.)

Yazar Abdülhamit’ten iyi söz ediyor. Tavırları çok iyi, “istisnai bir çekiciliği (charm) var”, yakınındakileri çok iyi etkiliyor. Gazeteciyi hizmetine almak istiyor. (s. 34)

Mavroyeni Paşa çok siyasal rol oynadı. Alman elçisi Hatzfeldt’e karşı entrika çevirdi ve gözden düştü. (s. 206). Sultan Hamit’in yeteneğini en büyük düşmanları bile kabul ediyor. “Fakat Mr. Gladstone, daha az olarak da Lord Salisbury’nin, özellikle ‘Ermeni zulmü’ dönemi olarak bilinen yıllardaki  politikaları yüzünden bugün az çok Almanya’nın kollarına itildi”. (s. 170)