BREWER, JOSIAH

BREWER, Josiah; A Residence at Constantinople in the year 1827; New Haven; 1830.

Amerikalı bir misyoner. Türkiye’deki Yahudilerin durumunu incelemek için gelen heyetten.

O tarihlerde Amerika, Osmanlı Devletiyle hemen tamamıyla İzmir limanından ticaret yapıyor. Bu ticareti İngilizlerin himayesinde geliştirmişler. Halep’teki İngiliz ve Fransız şirketleri çökünce İzmir ticareti çok artmış. Buraya yerleşen Frenkler yerli Rum ya da başka kadınlarla evlenmişler. Ticaret önce çok küçük bir gümrükle yapılıyor; fakat sonra her mal için çok daha büyük bir bedel alınıyor. Amerikalıların fiili konsolosu da yerli biriymiş. İzmir’den ihraç edilen mallar: Ham ipek, Ankara tiftiği, devetüyü, işlenmemiş pamuk, nakış işlemeler, Fas derisi, yün, balmumu, biraz şarap, amber, üzüm ve kıymetli taşlar (elmas, yakut, zümrüt, inci vb). İthalat ise daha çok şu kalemler: Yün giyecekler, işlenmiş ipek, cam eşya, kalay vb (s. 58).     Osmanlı Devleti’ne ihracatı 400 bin doları geçiyormuş; buna karşılık ithalatı 360 bin dolar kadar. (s. 59-61).

İstanbul’un nüfusu hakkında 300 bin ile bir milyon arasında değişen tahminler duyuyor. Kendi tahmini beş veya altı yüz bin. (80/100 bin Ermeni; 60/80 bin Rum; 40/50 bin Yahudi; 8/10 bin Frenk). (s. 93).

En küçük para birimi “para”. Akçe artık kullanılmıyor. Para (üç akçe), kötü gümüşten; beş sentten daha az değerde ve bir “dime”in (on sent) ağırlığının ancak 1/12’si. 40 para bir kuruş. Levant’da en geçerli para İspanya doları. Her sultan kendi tuğrasıyla para bastırıyor ve böylece eski paralar geçersiz hale geliyor. Yeni Sultanın (II. Mahmut) parası Mahmudiye 2-3 dolar değerinde. Devlete vergi hayali bir “Kese” (500 kuruş) birimiyle ödeniyor. Ağırlık ölçüsü olarak da “Okka” ve onun 1/400’ü olan “Dirhem” var. Okka (2,75 pound) daha ziyade sıvılar için kullanılıyor. Bir pound ise 0,454 kilo. Asıl ölçü kilo.  Ağırlık ve uzunluk ölçüleri İmparatorluğun her tarafında değişiyor. (s. 114).

BRİTİSH DOCUMENTS on FOREİGN AFFAİRS (Ed. Kenneth Bourne, D. Cameron Watt); Bethesda, University Publications of America, 1984.  Part I. Série B. Vol. 7 ve vol. 16. 2 cilt. (XVIII-444 ve XVI-446 s.)

1856-1914 arası Osmanlı Devleti’nde ticari ve mali ilişkiler konularında belgeler.

— Vol. 19. 1885-1908. (XX-514 s.) Milliyetçilik ve devrim hakkında belgeler.

— Vol. 20. 1908-1914. (XVIII. 447 s.) Jön-Türkler hakkında dokümanlar.