DADRİAN, VAHAKN N.

ANASAYFA

DADRİAN, VAHAKN N. ; The History of Armenian Genocide; Berghahn Boks; 1995.

Yazar eseri hazırlamak için onlarca yıl çalışmış.

Eserde dikkati çeken nokta “soykırım”ın Kurtuluş Savaşı yıllarına da sıçradığı yönündeki iddia. Örneğin, Ankara, 1920 sonunda, Karabekir ordusuna Ermeni ordusunu “fizik olarak yok etmek” emri vermiş.

Teşkilatı Mahsusa suçlanıyor. Ahmet Refik’e, D. Avcıoğlu’na vb; dış kaynak olarak da “War Cabinet Hearing”e dayanılıyor. (s.236-239)

Alman işbirliği konusunda ilginç görüşler bulunuyor. (s.252-294) Vardığı sonuç: “Bu tanıklığın ortaya koyduğu şey Alman işbirliğinin merkezi bir yer işgal ettiğidir; açıkcası Türklerin Ermenileri yok etme girişiminde bir çok Alman asker, sivil memurunun onlara yardım etmek ve suçlarına katılmak konusunda gönüllü olmalarıdır.” (s.294)

Yazara göre jenosit kararı bir toplantıda müzakere edilerek alınmış. (Askerler, İçişleri Bakanlığı, Milli Güvenlik otoriteleri). Kararın alınmasında rol oynıyan en üst düzeyde beş kişi şunlar: Talat, Bahattin Şakir, Dr. Nazım, Milli Emniyet şefi Canbolat; İstihbarat Başkanı (Département II.) Albay Seyfi. (s.219) İzmirli bir Ermeni’nin öğrendiğine (Deutcher Verein’dan) 26 Şubat 1915’te Enver’in davetiyle 75 en üst düzeyde İttihatçı toplanıp “çok acil bir meselede”, “vakti gelmiştir” diye karar alıyorlar. Bahattin Şakir Erzurum’dan gelmiş ve Doğu Teşkilatı Mahsusa’sı için “ serbest hareket” istemiş. (s. 219, dipnotu 1)

Yazar polemik bir üslup kullanıyor. Morgenthau’a çok gönderme var. H. Lowry ve J. McCarthy’nin yazdıklarına bir gönderme yok.

Malta’dan kaçanlar (16 kişi, sekizi Ermeni kırımında başlıca sorumlular), İngiliz yazışmalarına göre, Sevres’in tek çare olduğunu ortaya koymuşlardı. (s.311)

Eserde Kurtuluş Savaşı dönemi de –dolaylı olarak- suçlanıyor. Türklerin savaşı bir “kurtuluş savaşı” olarak görülmüyor.