DAVİSON, RODERİC H.

ANASAYFA

DAVİSON, RODERİC H.; The Armenian Crisis, 1912-1914;

New York, The Armenian Council of America, 1948.

1912 Aralık ayında Osmanlıların Asya topraklarının da paylaşılacağı söylentileri çıktı (s. 1). Daşnakzutyun Partisi 1907’de 165 000 üyesi olduğunu söylüyor. Bu parti 1913’e kadar Jön-Türklerle işbirliği yaptı (s. 6). Hınçak temsilcileri ise Duma’da sosyal-demokratlarla işbirliği yapıyorlar (s. 6). Rus müdahalecileri Ermenistan’ı ilhak etmek istiyor; Almanlar ve Fransızlar çıkarları dolayısıyla buna karşılar. 1913’te İstanbul’da Wangenheim Rusların Anadolu’yu taksim fikrini korkuyla söylüyor. Almanlar Üçlü İtilaf’ın Türkiye’yi paylaşmasından kuşkulanıyor.

Ruslar bazen Ermenileri bazen de Kürtleri kışkırtıyor. Türkler de paylaşma anlaşmalarından korkuyor. Sonunda üzerinde anlaşılan reform planı az çok herkesi tatmin ediyor. O an için Türkiye’nin taksimi söz konusu değil. İstanbul’daki İtalyan elçisi (doyen) “taksim için zaman henüz olgunlaşmadı” diyor (s. 26). (Reform planı 8 Şubat 1914’te).