TAVERNİER, JEAN-BAPTİSTE

ANASAYFA

TAVERNİER, JEAN-BAPTİSTE; Les Six Voyages de Jean-Baptiste Tavernier, Chevalier Baron d’Aubonne; Paris, 1682. 3 Cilt.

Yazar eserini övgü ile Krala ithaf ediyor: “Ziyaret ettiğim bütün ülkelerde en büyük tutkum, Majesteleri’nin kahramanca niteliklerini ve saltanatının harikalarını tanıtmak; iktidarı hakkında yüce bir fikir vermek oldu.”

Kervan ticaretiyle ilgili öğretici bilgiler var.

Kervansaraylar pis ve rahat değil; fakat köylerde bedava, şehirlerde de çok ucuz. (s.96)

“Önce şunu belirtmek gerek ki, hiçbir mal sıkıntısı olmadan sadece para taşıyan on on iki kişi, at kervanlarının iki, deve kervanlarının dört günde yaptıklarını bir günde yapıyorlar. (s.98) Kervanbaşı konvoyu idare ediyor. Ne kadar dürüst olursa olsun kuşku uyandırıyor. Kervanda çoğunluk Türk ise kervanbaşı Türk, çoğunluk Ermeni ise kervanbaşı Ermeni oluyor. (s.98) Kervanlarda fakir Türk ve Ermeniler koruyucu “çavuş” olarak çalışıyor.

Yazar on on bir yaşındaki yeğenini de götürmüş. Bunu “onun küçük yaşlarda Doğu dillerini öğrenmesini sağlamak ve ilerde ona yaptırmayı tasarladığım seyahatlerin yogunluğuna alıştırmak” için yapmış. (s.104)

Halep ticareti hakkında bilgiler. (İpekli kumaşlar; özellikle noix de Gale; keçi kılından çuhalar;sabun ticareti. Türk, Arap, Acem, Hintli vb.den başka bir sürü Fransız, İtalyan, İngiliz, Holandalı tüccar da var. (s.125)

Fırat kenarına yapılan bir sürü değirmen suyu çekiyor ve deniz seferlerini engelliyor. Dicle’de  ise ancak Bağdad-Basra arasında navigasyon mümkün. (s.125) Paşa’nın 300 kişilik bir koruması var. 400 kişilik bir süvari, 700 kişilik de bir yeniçeri ordusu bulunuyor. (s.127) Bir kadı bütün davalara bakıyor.

Yazar Halep’te iken Sultan Murat da Bağdad’a yürüyen ordusuna ulaşmak için Halep’e geliyor. Drevişler karşılıyor. İki derviş Halep şatosuna kadar Sultan’ın önünde dönerek, ağızlarından köpükler gelene kadar ilerliyorlar. (Yarım saat dönüyorlar) (s.128) Bu sırada Kahire Paşası iki bin yeniçeri ile geliyor. “Bundan daha düzenli ve daha canlı bir şey olamaz.”(s. 128)  Halep İstanbul ve Kahire’den sonra en önemli şehir. (s.129) Civarın yolları uzun uzun anlatılıyor.

İkinci ve üçüncü ciltler İran, Japonya, Hindistan vb. hakkında.