LUKE, Harry Charles

ANASAYFA

LUKE, Harry Charles; The Making of Modern Turkey, Londra, 1936.

Eton College ve Oxford mezunu olan yazar (1884-1969) Büyük Britanya sömürgecilik idaresinde (Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan, Malta, Filistin, Kudüs) uzun yıllar çalıştı. Cyprus under the Turks diye bir kitabı da var.

Osmanlı Devleti’nde Türklerin açmazını aşağıdaki satırlarda güzel açıklıyor.

“Bir tek Türk vardı kimsenin sempatisini kazanamayan. Oysa Yunanlılar, Bulgarlar, Sırplar ve Ermenilerle yakından ilgilenilmekteydi. Belki de kısmen Türk’ün kabahatıydı bu. Kendisini padişahın baskısı altında ezilen milletlerden biri olarak görmemekteydi (vurgu bizden, T.T.). Bir yandan da yabancılar gözünde Türk hükümetinin kusur ve kötülüklerini temsil etmekteydi. Osmanlı hükümetini eleştirenler Türk idaresini suçlarken Türk halkını hükümdarlarının savunucusu olarak nitelemekteydiler. Oysa, gerçek, Türklerin yani Anadolu köylüsünün Osmanlı idarecisiyle eşdeğer kabul edilmeleri bir yana, idarecilerin gözünde en önemsiz reaya kadar değer sahibi oluşlarıydı ve Devlet’e hammadde sağlayıcısı olmaktan ileri gitmiyorlardı.” (s. 58-59). “Nüfusun Türklerden meydana gelen kesimi, Türklerin Avrupa’ya ilerledikleri ilk günlerdeki fetihlerden ortak pay alan silahşör Türk milleti olmaktan çok farklı bir yere gelmiş bulunuyordu” (E. E. Ramsaur’dan naklen, s. 82).

—  Musul ve Azınlıkları (Mosul and its Minorities); çeviri Utku Kavasoğlu,  İstanbul. Nesnel Yayınları, 2007 (ilk baskı 1925).