GARDANE, PAUL-ANGE L.

ANASAYFA

GARDANE, PAUL-ANGE L. De; Journal d’un Voyage dans la Turquie et la Perse en 1807-1808; Paris, 1809.

Yazar (1765-1860), 1807 tarihinde Napolyon tarafından İran elçiliğine sekreter tayin edilmiş. Bu eser yolculuk notları. Fransız biyografik sözlüğü “Gardane ne mütecessis ne de konuşkandı; yolculukta da fazla bir şey görüp öğrenmedi” diyor. Eseri sadece İran ticareti ve tarımı hakkında verdiği bazı bilgiler açısından ilginç buluyor.

Osmanlı tarihinin çok kritik yıllarında Anadolu’yu gezmiş. O sırada Alemdar hareketiyle zirvesine ulaşmış derebeylik sistemi hakkında bilgiler var.

Çapanoğulları ile konuşmuş. Reis Yozgat’ta oturuyor; fakat gücü Tokat ve Kayseri’ye uzanıyor. Çapanoğlu “korkulan ve sevilen” bir ayan. 40 000 süvari çıkarabileceği söyleniyormuş. Ahırında 1 000 atı bulunuyor. (s. 11) Civardaki köyler Çapanoğlu’na nakdî (30 kuruş), ya da aynî (odun, saman) vergi veriyorlar. Faizler de çok yüksek;  % 100’ü buluyor. (s.11)