BLANQUİ, Adolphe-Jérome

BLANQUİ, Adolphe-Jérome; Considérations sur l’Etat Social de la Turquie d’Europe, Paris, 1842-43.

Yazar (1798-1854) ünlü ihtilalcinin kardeşi. İktisatçı. Jean-Baptiste Say’in yakını oldu. Lafitte’in kurduğu ticaret okulunda tarih ve ekonomi kürsüsüne atandı ve sonra da burada hayatının sonuna kadar müdür oldu. İşçi sınıfı hakkında kitap yazdı (1848). Balkan halkları, özellikle Bulgarlar ve Sırplarla ilgili çalışmaları var. Enstitü üyesi.

Blanqui şunu söylüyor: “Şark Meselesi’nden herkes pay almayı düşünüyor; hiç kimse Doğu Hıristiyanlarının da bir gün kendi iradelerine egemen olacaklarını, bağımsız ve özgür bir millet satatüsüne yükselebileceklerini düşünmeye cesaret edemiyor. İnsanlığın ve uygarlığın büyük çıkarlarına uygun düşecek böyle bir çözüm, bize çok uzak olmayan bir gelecekte mümkün görünüyor.”  (s. II)

Fransa’nın çıkarı da, Yunanistan gibi, başka bağımsız devlet yaratmak. (s. IV)

“Merkezi idare taşrada ve özellikle sınırlarda kendisini çok az hissettiriyor.” Bu yüzden “Türkiye’de belediye hayatı başka her ülkede olduğundan daha aktif. Orada hemen her şey ilgililer arasında dostça çözülüyor.” (s.26) Ülkede çok az dilenciye rastlanıyormuş. (s.26)

Servetlerin hiçbir garantisi bulunmuyor. Herkes fakir görünmeyi daha garantili buluyor. (s. 28) “Kendileri ve mülkleri için korku içinde bulunan büyük kapitalistler Trieste’ye, Livourne’a ve başka yerlere sığınıyorlar ve böylece varlıklarının geciktireceği bir çöküşü hızlandırıyorlar.” (s. 28)

Türklerin Hıristiyanlara karşı nefreti ve küçümseme duyguları, sömürgeci plantasyon sahiplerinin zencilere beslediği duygulara benziyor. (s. 54)