DUVERGER, MAURİCE

ANASAYFA

DUVERGER, MAURİCE (Der.); Le Concept d’Empire, Paris, PUF, 1980.

1977 yılında Paris’te düzenlenen bit kolokyuma sunulan tebliğler. Duverger bu tebliğlere dayanarak yaptığı değerlendirmede “belki de hiçbir zaman gerçek bir “imparatorluk” kavramı (yani opératoire bir kavram demek istiyorum) geliştirme başarılamayacak.” (s. 7)

Osmanlı Devleti ile ilgili sunuşu Robert Mantran yapıyor. Diyor ki “nesnellik çabalarına rağmen, Batı’da hala çeşitli vesilelerle ortaya çıkan ve barbar, kanlı, fanatik, cahil vb. Türk konularındaki eski teraneyi seslendiren, istekli bir şekilde anti-Türk bir cereyan var.” (s.233)

Osmanlıda İmparatorluk kavramı XIX. yüzyıl sonlarında ortaya çıktı. Bu konuda asıl Osmanlı kavramları: Memaliki Osmani; Memaliki İslami; Devlet-i Aliye; Der-i Saadet; Bab-ı Ali vb.

Paul Garelli, timar sistemine aynen benzeyen bir sistemim daha Asurlular zamanında mevcut olduğunu söylüyor. (s. 249)

G. Balandier, Afrika’da bir imparatorluğun doğmamış olmasına ulaşım alanında bir hakimiyetin olmamasına bağlıyor. Roma ve İnka imparatorluklarındaki çok gelişmiş yol şebekelerinin benzerliğine dikkati çekiyor. (s. 9) Ona göre “imparatorluklar az çok, şiddet yoluyla büyük kazançlar ve eşgüdüm sağlayan çok güçlü bir mafya oluşturan çete şeflerinin egemenliğine benziyor.” (s. 15) Yine Balandier’ye göre klasik imparatorluklarla kolonyal imparatorluklar sadece bir noktada benzeşiyorlar: Her ikisinin de kuruluşunda ve devamında ordu amil oluyor. (s. 20)

K. F. Werner’in Karolenj İmparatorluğu hakkındaki makalesinde şu görüşe yer verilmiş: “Bütün kral hanedanları bu Emperyal Almanya’da veliaht prenslerini evlendirecekleri prensesler buldular. Bu da Avrupa asiller sınıfının inanılmaz derecede Almanlaşmasına yol açtı.” Almanya nosyonunun 843, 911 veya 919’da doğmuş olması XIX. yüzyıl tarih-yazıcılığının yarattığı bir efsane. Almanya 1000 yılı civarında doğdu ve “Lorraine’e gelen Bavaryalı bir rahibin  ‘Bavaryalı bir Alman’ olarak isimlendirildiği ilk metin 1040 tarihini taşıyor.” (s. 200)

DÜNDAR, FUAT; Modern Türkiye’nin Şifresi, İttihat ve Terakki’nin Etnisite Mühendisliği 1913-1918; İstanbul, İletişim Yayınları, 2008.

Yazar’ın Paris EHESS’de savunduğu doktora tezinin, kendisi tarafından Türkçe’ye çevirisi.

— Türkiye Nüfus Sayımlarında Azınlıklar, İstanbul, Doz yayınları, 1999.

İttihat ve Terakki’nin Müslümanları İskân Politikalar 1913-1918, İstanbul, İletişim yayınları, 2001.