PİNGAUD, LÉONCE

ANASAYFA

PİNGAUD, LÉONCE; Choiseul-Gouffier, Paris, 1887.

Choiseul-Gouffier 1784’de Türklere askeri yardım programı ile Doğu’ya geldi. Baron de Tott için “hizmetimizdeki Macar asili” deniliyor. (s. 6)  “Türklerden Rusya’ya karşı yararlanılan daha önceki siyasal gelenek” devam ettiriliyor. (s. 8-9) “Türkleri yenilmez kılacak derecede güçlendirmeyi istedikleri çok kesin değildi.” (s. 19.) Ruslar için duyulan “kör bir heyecan” bu antipatiyi doğuran iki faktörden biriydi. İkincisi de Yunan aşkı. O sırada Eski Yunan çok moda. O da tam bir Helen dostu. Eser Türk gelişimi hakkında çok olumsuz. (s. 81) Voltaire de Rus yanlısı. “Kuzey Semiramis”i ile mektuplaşıyor. Ona mücevherler ve saat satıyor. Rusları (1770’lerde) övüyor: “Artık aydınlanma kuzeyden geliyor!” (s.21) Rus savaşında Fransa bir filo gönderince, Voltaire “İstanbul’a otuz gemi yollanmasını çok tercih ederdim!” diye yazıyor. (4 Temmuz 1770 tarihli mektup). Choiseul Türkler hakkında şunu yazıyor: “İsteği hilafına Avrupa milletlerinin arasına sokulan Türk, onların esprisine Sudan’daki son Arap kralcığı kadar yabancı kaldı.” (s.81)

Choiseul-Gouffier’nin Fransız gemilerinin Karadeniz’e geçmesi için yaptığı görüşmeler.  1784 Rus anlaşmasının bu bağlamdaki önemi. Türklerin buna inatla karşı çıkmaları ve nedenleri (bkz. s. 105-136).

1787’de Fransız askeri misyonu Paris’e geri çağrıldı. Birer bahane ile teker teker geri çağrıldılar. Paris’te bu çok iyi karşılandı. Bir sürü gönüllü, Rus kamplarında savaşıyor. (s. 214.)

1789-1791 arası Rus vis-şansölyesi Osterman, sonra da Potemkin ile mektuplaşıyor. Fakat kendisine güvenmiyorlar. Bazen Avusturya ajanı, bazen de Türk dostu sayıyorlar. (s.234) Fransız ticari çıkarları için çalışıyor; fakat Fransız nüfuzu da Türkiye’de azalıyor.

1792’de Rusya’ya kaçtı. (s. 297.)