DOUİN, G

ANASAYFA

DOUİN, G. Histoire du Rėgne du Khédive İsmail; Paris, 1933.

Hidiv İsmail’in kardeşi Mustafa (Fazıl) Paşa ile kavgası. Tahtı oğullarına bırakmak amacıyla onu ve amcası Prens Halim’i dışlamak için yaptığı çalışmalar anlatılıyor.

Prens Mustafa’nın Mısır’daki kahyası onun için taraftar topluyor. Güçlü Kahire şeyhini elde ediyor. (s. 206) Bu kahyanın aracılığı ile “Kahire sokaklarında Hıristiyanların kırımını emreden Kuran Ayetleri taşıyan sancaklar dolaştırılıyor.” (s. 208) İsmail Paşa kardeşinden bu entrikacı kahya Niyazi Bey’i almasını istiyor; fakat Prens Mustafa kabul etmiyor. Niyazi Bey’in  Hidiv’e bir suikastın ip uçlarını içeren bir mektubu yakalanıyor. S. H. Bulwer (İngiliz elçisi) Mustafa Paşa’yı kabiliyetli, fakat entrikacı olarak görüyor. (s.208)

Hidiv İsmail, zaten savurgan olan  Mustafa Paşa’yı daha da savurganlığa itiyor. Dervieu Bankası’ndan beş milyon (?) borç almasını sağlıyor. (s.209) Buna karşılık mallarını rehin tutuyor.

Mustafa Paşa İstanbul’da Fuat Paşa’yı devirmek için Rüştü Paşa ile ittifaka giriyor. (s. 213) Kardeşinin yerini alabilmek için sadrazam olmak istiyor. Ali Paşa bunun ihtirasından korkuyor. Mustafa Paşa İstanbul’da bol bol para dağıtıyor. 1866’da yurt dışına çıkartılıyor. (s.214) Aynı yıl Hidiv İsmail Paşa’ya valiliğin oğullarına geçmesi imtiyazı veriliyor. (s. 216)