BEŞİR FUAD

BEŞİR FUAD; İlk Türk Materyalisti Beşir Fuad’ın Mektupları; İstanbul, Akba Yayınları.

Tarih olarak ilk basım tarihi olan 1305 (1888) yılı veriliyor.

Eser, Selahattin Hilav’ın Beşir Fuad’ı (1852-1887) tanıtma yazısıyla veriliyor. Yazarın eseri kadar, hatta daha da önemli tarafı, adeta bir deney yapar gibi bileklerini keserek intihar etmesi ve cesedini de Mekteb-i Tıbbiye’ye “teşrih” için kullanılsın diye bağışlaması. İntiharına, olaydan iki yıl önce karar vermiş ve bir de tarih saptamış!

Hilav, Beşir Fuad’ı “ilk felsefecimiz” olarak tanımlıyor. A. H. Tanpınar ise, hakkında –küçümseyici bir tarzda- “bir ilim mistiği” diyor. Fuad’ın kendisi de bir mektubunda 31 Mayıs 1886) Osmanlı toplumunda “filozof” denilebilecek birinin bulunup bulunmadığını tartışıyor. Ona göre buna 1) yaşanan yüzyıl, 2)  içinde bulunan toplum olmak üzere iki planda yanıt verilebilir. İlk anlamda Osmanlı devletinde filozof yok. İkinci anlamda ise Ahmet Mithat Efendi bir “filozof” sayılabilir. (s. 45). Ahmet Mithat hakkında kendisi de bir eser yazmış. Ayrıca Voltaire ve Victor Hugo’nın hayatını anlatan (derleme niteliğinde) eserleri de var.