LEFEBVRE, ARMAND

ANASAYFA

LEFEBVRE, ARMAND; Mahmoud et Mehemet Ali; Revue des Deux Mondes; Mayıs, 1839.

II. Mahmud’un ilk yıllarında toplum çöküntü halindeydi. Feodalit, asi ordu, tükenmiş hazine vb.  “Rusların ve İngilizlerin entrikaları ve altınları hmen hemen Divan’ın tüm oylarını ve ordu şeflerinin çoğunu satın almıştı.” (s. 476)  Mahmud “defalarca rakip paşaları birbirlerin karşı silahlandırdı ve onlar birbirlerine kırdırarak eyaletleri tekrar ele geçirdi.” (s. 477)

Yunan ihtilalinde son ateşi Yanyalı Ali Paşa sağladı. (s. 479) Mahmud hakkında çok karanlık bir tablo çiziliyor. Yeniçeriler ise çok övülüyorlar. “Yeniçeriler halkın en sağlıklı kısmını oluşuruyorlardı ve onun tam bir ifadesi idiler.” (Fakat fanatikler) (s. 481)

“Mehmet Ali modern çağlarda benzeri görülmemiş bir şey yaptı. Ülkeyi tamamen kendi mülkü haline getirdi; ekilenleri değiştirdi; muazzam bir servet yaptı. Servetiyle müthiş bir ordu ve donanma düzenledi.” (s. 514) Fakat daha fazla paraya ihtiyaç duyarak her şeyi tekelleştirdi ve fellahı da daha çok çalıştırdı. Bu ise nüfusun azalmasına yol açtı. “Mısır’ın nüfusu otuz sene önce 2 500 000 iken, bugün ancak 1 900 000 kadar.” (s. 515) Arapları küçümsedi; onlara küçük işler verdi. Türkleri ve yabancıları yüceltti. (s. 515)