DWİGHT, H. G. O.

ANASAYFA

DWİGHT, H. G. O. Rev., Le Christianisme en Turquie au XIXe Siėcle, Paris, 1855.

Daha çok Ermeniler üzerinde çalışan bir Amerikan misyoneri. “Ermeniler Doğu’nun Anglo-Saksonlarıdır” diyor. (s. 21)

Yazara göre Ermeniler Osmanlı toplumunda 1837’de yükselişe geçtiler. Hemen tüm sarraf ve bankerler Ermeni ve her paşanın bir Ermeni sarrafı var.

1840’da paşaların ücretleri düzenlendi ve vergiler de tanzim edildi. Sarraflar da hesaplarını kapatacaklar. Aralarında iflaslar, intiharlar oldu. (s. 105) Tüccar Ermeniler sarraf ermenilere karşı örgütleniyorlar. 80 kişilik bir komite kurdular.Sarraflar bunları Bab-ı Ali’ye şikayet etti. Şikayet nedenlerinden birine göre Komite Rus himayesine girmek istiyormuş. Hepsi hapse atıldı. Binlerce kişi vezire koştu ve vezir de bunları kurtardı.

Temmuz 1846’da İstanbul’da ilk Protestan Ermeni Kilisesi kuruldu. 1854’e kadar 15 Protestan Kilisesi kuruldu. (s. 308)

— Constantinople and its Problems; Londra, 1901.

Amerikalı misyonerlerin en büyük başarısı doğulu halklara, özellikle Rum ve Ermenilere İncil’i okutmaları oldu. (s.258-259) Ermeni ve Rum köylüleri Müslümanlığın etkisi altında benzer bir yaşam tarzına bürünmüşler. Kadınları örtünüyor ve yakınları dışında kim arket day) olarak kullanılıyor. (s. 147)