ARŞİZEN, SERANDİ

ARŞİZEN, SERANDİ; Tasarrufât-ı Mülkiye; yayına hazırlayanlar: Hamdi Genç; M. Erdem Özgür; İstanbul, Kitabevi, 2011.

Osmanlılarda ilk ekonomi politik kitaplarından biri. Bu konuda ilk eser Viyana’daki Avusturya Milli Kitaplığında buluna, 1833 Tarihli olduğu tahmin edilen İlm-i Tedbir-i Menzil imiş. Arşiven’in eseri Fransızca kaleme alınmış; çeviri kararı 1849’da alınmış. Yazarı hakkında fazla bilgi yok; Fransa’da –Reşit Paşa’nın himayesiyle- sekiz yıl tıp okuduğu, Mekteb-i Tıbbiye’de (!) politik iktisat dersleri verdiği biliniyor. Koyu Osmanlıca, ulusal ekonomi yönünde kavram ve öneriler içeren, fakat devlet adamları üzerinde fazla bir etki yapmamışa benzeyen bir eser. İşçi ücretleri konusunda Saint- Simon’dan da söz ediliyor. “Sen Simonien Mezhep”’in tüm topluma yararlı olduğu söylense de, nadiren yaraya merhem olup, “vakt-i vahidde maraz ile marîzun zevalini intaç etmekten gayrı bir neseneyi müfid değil” deniyor. (s. 97).