ARMENONVİLLE, P. FLEURİAN D’

ARMENONVİLLE, P. FLEURİAN D’. ; Estat Présent de l’Arménie,

Tant pour le Temporel que pour le Sprituel; Paris, 1694.

Ermenileri çok öven bir kitap. “Ermenilerden daha iyi niteliklere sahip çok az millet var” (s.6) Çalışkanlar; her şeye ilgi duyuyorlar; Doğu ticaretindeki bütün kervanlar onların ellerinde. Üç ay karda kışta seyahata kolaylıkla dayanıyorlar. (Sayfalarca övgü). Kusurları: materyalistler ve kimseye güvenmiyorlar. Cizvitler 1685’e kadar Ermenileri Katolik Kilisesi’ne bağlamak üzere İstanbul, Isfahan, İzmir ve Şam’daki Ermeniler üzerinde çalışmaışlar. Sonra “onlara gerçek inancı kendi ülkelerinde taşımanın zamanının geldiği” kanısına kapılmışlar. (s.65) Fransız elçisi Guilleragues, Erzurum’a yerleşmelerini sağlıyor.