BUGİSTRE-BELLEYSAN, D.

BUGİSTRE-BELLEYSAN, D. Les Intrigues Moscovites en Turquie, La Vérité sur les Massacres de Bulgarie; Budapeşte, 1877.

Son derece Türk yanlısı bir kitap. Osmanlıların girişimiyle yayımlanmış olabilir. Gladstone’un suçlamalarına yanıt niteliği taşıyor.

Yazara göre önce Bulgarlar Türklere saldırmışlar. Bulgarlar son derece egoist ve materyalist. Bulgaristan (Tuna Vilayeti) 80 000 km²; 2 300 000 de nüfusa sahip. Vilayet bir valilik olan Sofya ile birlikte Bulgaristan’ı teşkil ediyor. (s.59) Bulgar, Rum, Ermeni ve Musevi okulları var. Baron Hirsch İsrail okuluna bin Osmanlı altını hediye etmiş. Mithat Paşa, Rusçuk’u yeniden inşa etmiş. (s.60-61)

Bulgar olaylarını en tarafsız biçimde Le Journal des Débats vermiş. İngiliz gazeteleri, özellikle Daily News, Türkler aleyhinekorkunç şeyler anlatmış. Türkler “meşru müdafa” halinde imişler. (s. 90-91). Le Stamboul gazetesi (5 Aralık 1876) “Türkiye Ermenilerinin Özlemleri” başlıklı yazısında Ermenilerin sadık oldukları, fakat “Asya’nın az uygar, göçebe aşiretlerinin dönem dönem yağmalarına” uğradıkları yazılıyor. (s.152) “Neden İmparatorluğun Rum ve Ermeni eyaletleri ile Bosna Hersek ve Bulgaristan arasında bir ayrım yapılıyor?” (s.153) Bu Doğu’da bir ayaklanma ve iç savaşa neden olabilir.

Ermeni gazetesi Massis bir yazısında (1876?) Ermeniler için bağımsızlığın olanaksız olduğunu yazıyor. (s.159-160)

Gladstone, Daily News’a ilettiği bir haberi, Selim efendinin mektubu üzerine yalanlıyor. Rusya Osmanlı sınırlarına kuvvet yığıyor ve Polonya’ya seçim dışı, zorla bir kral getiriyor. Ulema savaş fetvası veriyor.