GÜNALTAY, ŞEMSEDDİN

ANASAYFA

GÜNALTAY, ŞEMSEDDİN; Zulmetten Nura; İstanbul, Furkan Yayınları, 1996. (İlk baskı 1915)

Yazar (1883-1961) 1914’te Türk Tarihi ve İslam Kavimleri Tarihi müderrisi olarak kariyerine başladı. Babası da müderristi. Arapça, Farsça ve Fransızca biliyordu. 1949’da CHP Hükümeti’nin son hükümet başkanı oldu. Okullara seçmeli olarak din derslerini sokması, bir kısım Kemalistler arasında, onun gericiliğe prim vermesi olarak görüldü. “Ilımlı İslam” kavramı o günlerde yoktu; ama Günaltay “Ilımlı İslam”ın ilk teorisyenlerinden biri olarak kabul edilebilir.

Bu kitapta Balkan Harbi sırasında yazdığı bazı makaleleri toplamış. Yazar kendine göre bir Türk-İslam sentezi deniyor. Zaten 1911’de kurulan Türk Ocağı’nda tarih dersleri ve konferanslar vermiş ve 1913’te İslam mecmuasının çıkmasıyla İslamcı-Türkçü diye adlandırılan ekibe katılmıştı.

Eserde ilginç makaleler var. Yazar Batı filozof ve bilim adamlarına da (Durkheim, Nietzsche, Shopenhauer vb.) göndermeler yaparak modern bir İslam profili çiziyor. Makalelerin tam tarihleri verilmemiş..

Avrupa’yı suçlayan yazılar dikkati çekiyor. Bazı yazıların başlıkları: Avrupa’dan Merhamet Dilenmek Beyhudedir! (s. 32) Avrupa Memleketimizle niçin Bu Kadar Alakadar Görünüyor? (s. 43) Bütün Avrupa Niçin Bizim Parçalanmamızı İstiyor? (s. 47)

Modern bir İslam sunuluyor. Dinin Lüzumu başlıklı makalede din, bir Hadis’te denildiği gibi “İslam güzel ahlaktan ibarettir” diye sunuluyor. (s.61) Başka bir makale de İlerlememize Mani Olan İslamiyet Değil, Bize Öğretilen Müslümanlıktır başlığını taşıyor. (s. 99)

Türkçülüğü de kin ve intikam duygularını ateşleyen yazılarda ifadesini buluyor. İntikam İçin Dirilmeli Ve O Mefkure İle Yaşamalıyız! Başlıklı yazıda (s. 38) şu satırları okuyoruz: “Anneler yavrularını uyutmak için kin ve intikam ninnileri söylemeli…yediğimiz gıda, içtiğimiz su, teneffüs ettiğimiz hava, damarlarımıza kin ve intikam yumrucukları halinde dağılmalıdır.” (s. 38)