HASSELQUİST, FREDERİC

ANASAYFA

HASSELQUİST, FREDERİC; Voyages and Travels in the Levant in the Years 1749, 1750, 1751,1752. Londra, 1766.

Yazar, Tournefort’un kitabında olduğu gibi, seyahatnamesinde toplumsal ve ticari bilgilerle birlikte botanik ve zoolojik bilgiler de veriyor. Linné okulundan. Zaten eseri Linné yayını olarak çıkmış.

Eserde yerel eşraf hakkında bilgiler var. İzmir’de önde gelen (“chief”) Rum tüccarı Mr. Begler ile görüşüyor. Begler bir Holanda tüccarı ile ortak. Holanda ile ticaret yapıyor. Evi de Holanda zevkine göre yapılmış. (s.31) Yazara Ermeni dragoman yardım ediyor. (s.33)

Manisa’da Karaosmanoğlu’nun “bıyıkları yeni çıkan” oğlu müsellem. Damadını da İzmir’e yollamış. Karaosmanoğlu derhal 20 000 asker toplayacak güçte. Günlük geliri 1200 kuruş imiş. (s.40)

Eserde Hıristiyan mezhepler (Katoliklik, Protestanlık vb) ve Yahudilik hakkında bol bilgiler var.

Ticaretle ilgili ayrı bir bölüm var. Mısır’ın gelirinden pek azı sultana ulaşıyor. Çoğu Kahire’deki beylere gidiyor. Savaşta da ancak 4 000 kişi çıkarabiliyorlar. (s.395) Fransızların Kahire’de sekiz ticarethanesi var. Mısır’daki Türklere 500-600 balya elbise satıyorlar. Zenginler bayramlarda kölelerini de iyi giyindirmek zorundalar. Fransızlar Mekke’den ilk el kahve alıp Marsilya’ya götürüyorlar; oradan da Holanda, İsviçre, Cenova’ya yolluyorlar. Onlar da Almanya, İsveç ve Rusya’ya ihraç ediyorlar. (s. 397)

Halep’te dokuz Fransız, sekiz de İngiliz ticarethanesi var. Burada, Levant’da heryerde olduğundan daha çok İngiliz bulunuyor. İran sulhte iken % 300 kazanabilirler. İranlılar soğuk yüzünden kalın İngiliz kumaşlarına çok rağbet ediyorlar. (s.398)

Kıbrıs’ta temel ürün pamuk. Levant’ın en değerli pamukları burada üretiliyor. 1751’de 6 bin kantar (bir kantar 105 rotteli, 38 Türk okkası) kantarı 170 kuruşa (bazen 150 kuruşa) satılıyor. (s. 401)