MARCERE, EDOUARD DE

ANASAYFA

MARCERE, EDOUARD DE; Une Ambassade á Constantinople; Paris, F. Alcan, 1927. 2 Cilt.

“.. Türkiye (Fransız) devrimci hükümeti ile ilişki halinde kalan tek büyük güç oldu.” “Fransa onu koalisyona karşı  başka bir ulus topluluğunun lideri” olarak düşünüyor. (s.5) Fransa’da Katolik kilisesi yasaklandığı anda bile Türkiye Katolik kiliseleri koruyor ve işbirliği yapıyor. Comité de Salut Public, ajanlarına güvenmiyor; onları başka ajanlarla kontrol ediyor. Osmanlı devletini de Rusya ve Avusturya’ya karşı kışkırtıyorlar. Elçi Descorches tam anlaşma sağlayacakken geri çağrılıyor. (s.6)

Verilen rüşvetler. (s.241) Reis Efendi ve Kaptan Paşa verilen hediyeleri reddediyorlar. (268) Descorches raoprlarında iktidara egemen kliği ortaya koyuyor. (s.268) Yeniçeriler Fransızlardan ve savaştan yana. (s.275) Katerina’nın ajanı Babıali’den tüm Fransızların ve ihtilalci Polonyalıların ülkeden sürülmelerini istiyor. Bu dönemde Fransızlar İstanbul’da “kardeş” muamelesi görüyorlar. (s.333-334) Fransızların “İstanbul kulübü” jakobenlere bağlı. Yirmi üyesi (tüccar, doktor, mücevherci vb.) var. Rumlara düşmanlar. (s.205)

Cilt: II.

Yeniçeriler sık sık sultanları deviriyorlar. Belli bir memnuniyetsizlik hüküm sürüyor. Fakat bu halka daima “doğal ve meşru” bir şey gibi görünüyor. Bu yüzden rejime “despotik” denemez. (s.205) Paranın devamlı tağşiş edilmesi yeniçerileri ve sipahiler başka kazanç yolları aramaya itti. (s.211)

Comité de Salut Public, Descorches’un emrine 4 000 000 (Frank?) koyuyor; Osmanlılara Avusturya’ya karşı savaşa ikna etmek için. Fransızlar Karadeniz ticaretine açılmak istiyorlar. Türkler ise Fransızların merkantil ihtirasından korkuyorlar. (s.58) İktidardaki klik: Kaptan Paşa, Reis Efendi, defterdar Yusuf Ağa, Çelebi Efendi, Valide Sultan. İktidara egemen Triyumvira: Eski Reis Efendi Raşit, Yusuf Ağa, Çelebi Efendi. (s.150) Bu sırada Mouradja d’Ohsson Hükümet nezdinde çok itibarlı; kendisi Fransızlara “sadık”. Ordu da reforma karşı değil. Aksine (Bkz. Le Moniteur Ottoman, 1795) (s. 221)Reis Efendi 1791 Fransız anayasasından çok özgür bir şekilde söz ediyor. (s.228)

Mısır seferi ilişkileri alt üst etti. (s. 322) Yazar “çağdaş Yunanlılar atalarından ne kadar uzaklar!” diyor. (s. 333)