LALOR, BERNARD A

ANASAYFA

LALOR, BERNARD A.; Patterns of Ottoman Bureaucratic Statesmen from the Lale Devri until the Tanzimat; Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Dergisi, I, 1972.

Lale Devri’nden itibaren “Reisülküttap”lık önem kazandı ve en önemli mevki haline geldi. (Bkz. Itzkovitz) Bürokraside ilk basamak Divanı Hümayun veya Tahvil ya da Rüus kalemlerinde kâtip veya mülazım olmak. Zenginlik, intisap vb gibi yollarla Mektubî veya Amedci odalarına geçiliyor. 1797’de Mühimme Odası kurulunca Mektubî odasına bir adım oluyor. (s. 79) XVIII. yüzyılda en itibarlı oda Mektubî odası. Reisülküttab’a yardımcı oluyor. Itzkovitz XVIII. yüzyıl (1697-1774 arası)  reisülküttaplarının çoğunun mektubi kaleminden geldiğini ortaya koymuş. Sonra amedciler de reisülküttap oluyorlar. M, Reşit Paşa, Sadık Rıfat Paşa dahil ilk hariciye nazırlarından dördü Amedci odasından gelmişler. (s. 86) 1830’larda Amedci Odası bürokraside ilk yeri alıyor. Maddi kazançları da iyi. (s. 87) Yine 1830’larda Babıali’de Tercüme Odası kuruldu ve önem kazandı. (s. 88)

1821’den sonra Fenerli Rumların “Divanı Hümayun Tercümanı” görevi bitti. 1821’de tercüman Kostaki asıldı. Şanizade, Cevdet Paşa tarihlerinde belirtildiğine göre ileri gelenler tercüman olmak istemiyorlar. (s. 90) Osmanlı ordusu 1832’de Konya’da yenilince diplomasi yeniden önem kazandı. Bu arada gayrimüslimler de yeniden önem kazandı. Tercüme Odası da genişletildi. Ve giderek Amedci Odası’nın yerini aldı. (s. 90)