MUTLU, ŞAMİL

ANASAYFA

MUTLU, ŞAMİL; Yeniçeri Ocağının Kaldırılışı ve II. Mahmud’un Edirne Seyahati, Mehmed Dâniş Bey ve Eserleri; İstanbul, Edebiyat Fakültesi Yayınevi, 1994.

Yazar, Mehmed Daniş Bey’in eserlerini tanıtıyor. Bunlardan en önmelisi ve en ilginci yenşçeri kırımını anlatan Neticetü’l-Vekayi başlıklı eseri. Ne var ki bu eser de Mehmed Esat Efendi’nin Üssi Zafer’i gibi resmi görüşü yansıtıyor. Şamil Mutlu da bunları paylaşarak aktarıyor. Yeniçeriler bağnaz Müslüman ve reformlara karşı oldukları için değil, tersine dini inançları zayıf, hatta dinsiz oldukları için cezalandırılıyor: “İdam edilen yeniçeri Usta ve Başkarakullukçuları’nın bazılarının sünnetsiz ve bazılarının Orta nişanlarından başka göğüslerinde haç nakşedilmiş olduğu görülmüş”tü. (s. 23). Sonra da “isyanda medhalleri görülen otuz bine yakın ekrâd ü etrâk, hamal, rençber, sebzevancı, kayıkçı ve ne kadar serseri var ise çeşitli vilayetlere nefy olunmuş(tu)” (s. 23). (Dâniş bey hamallardan söz ederken “hammalanı kâfiran” diyor; s. 49). Ayrıca Bektaşi tekkeleri ile “İstanbul dahilinde on binden fazla kahve yıkılıyor” ve “Bektaşilik töhmeti ile birçok devlet ricali İstanbul dışına sürülüyor”; şabcı Yahudi sarrafı da öldürülüyor (s 25).

Kırımdan hemen sonra, “17 haziran 1826 Cumartesi günü toplanan meclisde, Ocağın kadim olması nedeniyle, bütün bunlara rağmen tekrar ihyası yönünde beliren genel hava üzerine  Reisülküttap Şeyda Efendi bir konuşma yaparak yeniçerilerin kötülüklerini sayıyor ve havayı değiştiriyor (s. 24).