BALKAN, BEKİR SITKI

BALKAN, BEKİR SITKI; İbretnümâ, Mabeynci Fahri Bey’in Hatıraları ve İlgili Bazı Belgeler;

Türk Tarih Kurumu Yayınları, İstanbul, 1989 (ilk baskı 1968).

Sultan Abdülaziz’in halli ve intihar/öldürülmesi üzerine önemli belgeler.

Fahri Bey, Sultan Abdülaziz’in İkinci mabeyncisi. Hatıralarının dışında, eserde,  Abdülaziz’in halli, ölümü ve daha sonraki mahkeme ile ilgili (“çoğu Taif hapishanesinde kaleme alınmış ve hükümlülerin sağlamağa muvaffak oldukları gizli haberleşme yollarıyla İstanbul’a ulaştırılmış”) belgeler var (s. vıı). Bunlardan Şeyhülislam Hasan Hayrullah Efendi’nin Sultan Aziz’in halline dair görüşü konusundaki belge de bunlar arasında. Belgeler Sultan Aziz’in aslında intihar ettiğini, fakat korkunç işkencelerle ifadeler alınarak (örneğin koltuk aralarına kızgın yumurtalar konarak) “cinayet” olduğunun “itiraf” ettirildiği anlatılıyor. Pehlivan Mustafa, Cezayirli Mustafa vb. Prof. Baykal da olayın tertip olduğu, intihara cinayet süsü verildiği kanısında.